Werkwijze
Heb je ooit een probleem gedeeld en nog voordat je goed en wel was uitgepraat een verklaring en drie goedbedoelde adviezen van je gesprekspartner ontvangen? Dan voelde je je vast diep begrepen, paste je de oplossing diezelfde middag nog toe en hield je die moeiteloos de rest van je leven vol.
Not.
Kinderen en jongeren zijn daarin niet anders: een advies kan heel waardevol zijn, maar landt pas wanneer iemand eerst werkelijk gezien, gehoord en begrepen is. Daarom begin ik niet met een kant-en-klare verklaring of een stappenplan waarin al besloten is wat we precies moeten doen.
We nemen eerst de tijd om te begrijpen wat er speelt, wat het gedrag van je kind mogelijk probeert duidelijk te maken en wat er nodig is om weer lekker (in je vel) verder te kunnen. Van daaruit kan verandering ontstaan die niet alleen logisch klinkt, maar ook vanbinnen klopt.
Gezamenlijke intake
Vrijblijvend kennismaken
Oudergesprek
Individuele sessies
Evalueren en afronden
Onderhouden
-
We beginnen met een vrijblijvend telefonisch kennismakingsgesprek. Wees niet bang: je hoeft dan nog niet precies te weten wat er aan de hand is of de hulpvraag alvast in één kraakheldere zin te kunnen samenvatten. Vertel simpelweg wat je bij je kind merkt, waar je je zorgen over maakt en wat jullie hopen te bereiken. Natuurlijk kun je ook al je vragen over mijn begeleiding stellen.
Samen kijken we of de hulpvraag binnen mijn praktijk past en of het contact voor jou goed voelt. Daarna hoef je nog niets onmiddellijk te besluiten. Soms voelt samen verdergaan direct passend, en soms wil je er misschien gewoon nog even een nachtje over slapen :)
Als we samen besluiten dat het goed voelt, gaan we een gezamenlijke intake (kind/jongere, ouders en ik) inplannen. -
Wanneer we een intake plannen, ontvangen jullie (kind/jongere en ouders) ieder een eigen intakeformulier. Als ouders kunnen jullie daarin meer vertellen over de hulpvraag, het karakter van jullie kind, de gezinssituatie en andere omstandigheden die mogelijk meespelen. Het kind of de jongere krijgt een formulier dat past bij de leeftijd en kan alvast iets vertellen over zichzelf, wat het merkt, wat het moeilijk vindt, en wat het hoopt.
Het intakegesprek voeren we met het kind of de jongere en de ouder(s) samen. Ouders kennen hun kind als geen ander. Tegelijkertijd kan ik ervaren hoe jullie als gezin met elkaar communiceren en op elkaar reageren. Juist in het gewone contact wordt vaak al veel zichtbaar.
Maar het gesprek gaat vooral over het leven van het kind zelf. Daarom praat ik vanaf het begin niet alleen óver, maar vooral ook mét je kind. Wat merkt het zelf? Wat vindt het moeilijk? En wat zou het graag anders willen? Zo voelt je kind hopelijk vanaf onze eerste ontmoeting: mijn ervaring doet ertoe.
We brengen samen de eerste lijnen in kaart, zonder meteen naar de diepste laag te graven. Vertrouwen om hierover te praten ontstaat tenslotte niet netjes binnen een afgesproken eerste uur.
-
Na de gezamenlijke intake spreek ik jullie als ouder nog een keer zonder het kind erbij. Niet om vervolgens achter gesloten deuren de ‘echte versie’ van het verhaal te bespreken, maar omdat sommige zorgen en gebeurtenissen nu eenmaal vrijer besproken kunnen worden wanneer je kind niet naast je zit.
We nemen de tijd voor de ontwikkeling en geschiedenis van je kind en voor wat er binnen jullie gezin speelt. Ik wil graag horen wat jullie precies zien, wanneer de moeilijkheden vooral ontstaan en op welke momenten het juist wél goed gaat. Waar maken jullie je zorgen over? Welke verklaringen hebben jullie zelf misschien al overwogen? Wat hebben jullie geprobeerd, wat hielp een beetje en welke goedbedoelde oplossing maakte het geheel vooral verrassend ingewikkelder?
Ook bespreken we wat de situatie met jullie als ouders doet. Misschien voel je je bezorgd, verdrietig, geïrriteerd of machteloos. Misschien reageren jullie als ouders verschillend of weten jullie inmiddels vooral heel goed wat níét werkt. Al die informatie helpt mij om de hulpvraag van het kind niet los te bekijken van het dagelijks leven waarin je kind opgroeit, en om gedurende het traject zorgvuldig met jullie samen te werken.
-
Daarna starten de individuele sessies met het kind of de jongere. We onderzoeken eerst wat het kind zelf merkt. Wat gebeurt er in bepaalde situaties? Welke gedachten, gevoelens en lichamelijke reacties spelen mee? Waar loopt het werkelijk in vast en waar verlangt het naar?
Vanuit die brede verkenning trechteren we langzaam naar de kern. Soms blijkt achter het zichtbare gedrag iets anders te leven dan aanvankelijk werd gedacht. We graven daarbij niet diep omdat alles per definitie ingewikkeld moet zijn, maar omdat een oplossing aan de oppervlakte weinig helpt wanneer de werkelijke pijn ergens anders zit.
Gaandeweg bepalen we samen de richting: wat zou het kind graag anders willen voelen, denken of doen? Om dichter bij dat doel te komen, zet ik verschillende technieken en werkvormen in. We kunnen praten, tekenen, schrijven, spelen, bewegen, visualiseren, werken met metaforen, het lichaam en verschillende kanten van jezelf. Welke ingang we kiezen, hangt af van het kind, de hulpvraag en wat er op dat moment nodig is.
-
Na ongeveer drie à vier individuele sessies staan we wat uitgebreider stil bij hoe het gaat. Eerst praten we met z’n allen. Daarna spreek ik jullie als ouders nog afzonderlijk, zodat er ruimte is voor vragen, twijfels en alles wat je niet zo gemakkelijk bespreekt terwijl je kind gezellig naast je zit.
Samen leggen we de verschillende ervaringen naast elkaar. Welke kleine of grote beweging is zichtbaar? Begrijpen we inmiddels beter wat er speelt? Wat werkt en wat juist niet? Past de hulpvraag nog en wandelen we met elkaar de goede kant op? Waar nodig stellen we de koers wat bij.
Rond de zesde tot achtste individuele sessie bekijken we of de begeleiding kan worden afgerond. Dat is geen eindtoets waarvoor alle klachten verdwenen moeten zijn. Belangrijke ontwikkeling zit juist in beter begrijpen wat er gebeurt, weten wat kan helpen, en dit vervolgens zelfstandig gaan proberen.
We ronden af met een eindgesprek met kind en ouders samen, met aansluitend nog ruimte voor de ouders alleen. Blijkt meer tijd of andere ondersteuning beter passend, dan bespreken we dat gewoon eerlijk.
-
En wat als het een tijdje later toch weer begint te schuren? Afronden betekent natuurlijk niet dat een kind vanaf dat moment fluitend en volledig vrij van ingewikkelde gevoelens door het leven gaat.
Daarom kan later altijd een onderhoudssessie worden ingepland. Bijvoorbeeld wanneer een oud thema opnieuw opspeelt, een nieuwe situatie vragen oproept of eerdere inzichten en handvatten ergens onder een laagje stof zijn beland. We kijken wat er nu speelt, halen terug wat eerder hielp en onderzoeken wat je kind in deze fase nodig heeft. Daarvoor hoeft niet direct een volledig nieuw traject uit de kast te worden getrokken.
Het traject stap voor stap
Een sessie betekent niet dat je kind een uur lang recht tegenover mij op een stoel wordt gezet, verplicht oogcontact moet maken en ondertussen antwoord moet geven op allerlei ingewikkelde vragen. Het ene kind of jongere denkt graag hardop. Een ander praat gemakkelijker terwijl het tekent, of beweegt. Tijdens een sessie kunnen we bijvoorbeeld:
Een sessie zonder vast draaiboek
Hoe ziet een individuele sessie er uit?
Praten en samen gerichte vragen onderzoeken
Tekenen, schilderen of met andere creatieve materialen werken
Werken met poppetjes, speelgoed en knuffels
Schrijven en lezen
Spelen, uitbeelden of toneelspelen
Bewegen of lichaamsgerichte oefeningen doen
Werken met metaforen en visualisaties
Verschillende kanten van zichzelf leren kennen met ankerplaten
Experimenteren met ander gedrag
Soms krijgt een kind tussen twee sessies iets kleins mee om te observeren in het dagelijks leven, of uit te proberen. Geen schoolse huiswerkbladen of reflectieverslagen van vier kantjes, maar bijvoorbeeld letten op een patroon, een kleine uitdaging aangaan of een creatieve verwerking (af)maken.
Ik stem af op de leeftijd, persoonlijkheid, interesses, hulpvraag en doel van het kind. De begeleiding mag creatief, speels en positief zijn, maar gaat moeilijke, diepe of rauwe gevoelens niet uit de weg. Lichtheid en diepgang kunnen prima naast elkaar bestaan.
Doelgericht zonder keurslijf
Ik geef graag ruimte, maar ben iets minder enthousiast over doelloos ronddobberen. Daarom maak ik aan het begin van ieder traject een begeleidingsplan. Daarin beschrijf ik wat we op dat moment begrijpen, waar het kind naartoe wil en waaraan we kunnen merken dat er beweging ontstaat.
Tijdens het traject volg ik steeds dezelfde cirkel: waarnemen, begrijpen, richting kiezen, werken en evalueren. Wat zien en ervaren we? Wat zou er kunnen meespelen? Wat proberen we uit en brengt dat ons dichter bij het doel? Nieuwe informatie kan ervoor zorgen dat we de koers bijstellen. We kijken daarbij niet alleen of klachten verdwijnen, maar ook naar kleinere bewegingen: een gevoel eerder herkennen, milder naar jezelf kijken, of voor het eerst een grens uitspreken.
Zo biedt het plan richting zonder te bepalen hoe het kind zich precies moet ontwikkelen. Ik werk niet vanuit een vast protocol, maar ook niet uitsluitend op gevoel: we blijven kijken, begrijpen, proberen en bijsturen.